Leidsche Rijn Veldhuizen, Anti-stad of woonwalhalla?
Meer dan tien jaar bezig en nog een decennium voor de boeg. Leidsche Rijn grossiert in grote getallen: dertigduizend huizen, veertigduizend werknemers, tachtigduizend inwoners, 2100 hectare grondoppervlak et cetera.
De Vinex-locatie bestaat uit acht woonwijken en telt vier bedrijventerreinen. Was Leidsche Rijn voorheen vaak synoniem voor onpersoonlijk nieuw en saai, inmiddels krijgt een gevarieerd woongebied gestalte dat plaats biedt aan diversiteit in vormgeving en bewoners.
'Anti-stad van pure scheisse', braakte stedenbouwkundige Rob Krier over Leidsche Rijn. Hij ontwierp het centrum van Vleuterweide en noemde de naastgelegen woonwijk Veldhuizen 'nederzetting met woonbarakken'. Volgens Krier zouden Berlage, Oud en Rietveld zich na aanschouwing omdraaien in hun graven. 'Helder en herkenbaar' oordeelt verantwoordelijk stedenbouwkundige Stefan Gall juist over zijn creatie. Zo uiteenlopend als hun visies, zo verschillend is Leidsche Rijn. Wakend voor een eentonig Legoland, kregen verschillende stedenbouwkundigen en (landschaps)architecten opdracht tot een ontwerp. Als wapen tegen monotone rijen steen. Graag tonen de rondleiders van Gilde Utrecht de zichtbare en verborgen facetten van Leidsche Rijn en de woonwijk Veldhuizen in het bijzonder. De eerste van de in totaal 3400 woningen van Veldhuizen werden rond eind 2000 opgeleverd, de wijk is ingeleefd. De zeven buurten van Veldhuizen hebben alle een verschillend karakter: waterrijk, autovrij, schakel naar geschiedenis of een al langer bestaande buurt.Veldhuizen heeft geheimen maar geeft daarover aanwijzingen in haar vormgeving. Over de ooit aanwezige Romeinen, over hangjeugd en creatieve omgangsvormen jegens Rijksgelden. De Gilde-gidsen laten dat graag zien tijdens een wandeling of fietstocht door de wijk.
Wijkbewoners
Pluriformiteit in architectuur, landschap en prijs zorgt voor een grote verscheidenheid aan bewoners van Leidsche Rijner woonwijk Veldhuizen. 'Prima wonen in het laatste huis van Utrecht', vindt een inwoner die over de westelijke weilanden uitkijkt. 'Kindvriendelijk en ruim' meent de ander. Veldhuizen is variatie, vinden beiden.
'De mensen zijn druk'
Vertrokken vanwege verpaupering in Overvecht en tevreden in Veldhuizen. De heer P. Gelhard onderhoudt de bloembakken in zijn nette tuin aan de Malberg, vlak achter de Heldammersingel. Zijn tuin grenst aan de vaart die de buurt het Eiland omringt. 'Ik zit 's avonds op mijn gemak uit te kijken over het water. Waar vind je dit nog in Utrecht?' Hij heeft vrij uitzicht over de vaart: 'Dat heb ik op tekening uitgezocht, daarop kon je zien waar het water zou komen.' Gelhard is tevreden met zijn buurt. 'Het is goed opgezet, je hebt de ruimte. Daar zoeken mensen toch naar.' Minpuntje? 'De mensen zijn druk, dat kun je zien aan hun tuinen. Ze nemen te weinig tijd om daar wat van te maken.'
'Geen cappuccino met voetbad'
'Dit was ooit een zorgboerderij voor het kasteel Nyevelt. Nu is het weer een zorgboerderij, alleen in een andere vorm. We zijn daar erg trots op.' Dat vertelt bedrijfsleider Cees van der Linde van Brazzerie Abrona. In de horecagelegenheid werken mensen met een verstandelijke beperking samen met vaste werknemers. Van der Linde: 'Dat betekent niet dat we concessies doen aan kwaliteit, een cappuccino met een voetbad kan niet. We zijn een commercieel bedrijf. We leiden deze mensen op, zorgen zo voor uitstroom. Dat is een kwestie van tijd nemen voor de werknemers met een beperking. Goede sier maken met 'maatschappelijk verantwoord ondernemen' doen we niet.' De Brazzerie opende in 2003 en werd volgens de bedrijfsleider een ontmoetingsplek voor de wijk. 'De bewoners ontmoeten elkaar aan de stamtafel. We zitten vier dagen per week vol.'
'Iedere hoek een trapveldje'
'Wij vinden de wijk erg kindvriendelijk. Op iedere hoek een trapveldje, overal kun je fietsen en wandelen', vertelt Anneke Dreijer. Samen met haar man Ron, zoontje Jesse en dochter Senna woont ze sinds 2004 in Veldhuizen. Ron: 'We komen uit Woerden, daar konden we niets vinden. In Vleuterweide hebben we de wijk De Boomgaarden bekeken, maar die vonden we niks. Te dicht op elkaar allemaal. Deze wijk is ruim opgezet, net zoals ons huis. De vorm zorgt voor ruimte, die stijl spreekt ons aan. De wijk heeft veel groen, maar doordat in de straat de aankleding verplicht allemaal gelijk is, zorgt dat voor rust een eenheid. Het wordt niet zo'n wirwar.'
Standaard duurt een wandeling anderhalf tot twee uur.